2025
Изданието за 2025 година на #EuropeanAuthorsDay #ReadForReal означи важен чекор во растечката европска прослава на читањето.
Во текот на четирите недели меѓу 11 ноември и 12 декември, илјадници организации и поединци низ Европа ги здружија силите за да ја промовираат литературата, да се сретнат со автори и да ја прослават моќта на читањето.
Резултатот беше вистинско меѓународно движење кое ги зближи читателите и креаторите во живо и во реалноста.
КЛУЧНИ РЕЗУЛТАТИ – ВЛИЈАНИЕТО ВО БРОЈКИ
6,573
настани организирани низ Европа
34
земји кои учествуваат во иницијативата
300,000+
учесници вклучени во литературни настани
… и ИЛЈАДНИЦИ организатори: училишта, библиотеки, книжарници, културни институции и многу повеќе.
Од Шведска и Финска до Тунис и Турција, и од Украина и Латвија до Португалија и Италија, прославата ги поврза заедниците низ целиот континент околу заедничкото верување: читањето ја зајакнува креативноста, критичкото размислување и демократската култура.
ЗАЕДНИЧКА ЕВРОПСКА ИНИЦИЈАТИВА
Настаните беа организирани од разновидна мрежа на национални центри, партнери и организатори:
- училишта и градинки
- библиотеки и книжарници
- издавачи и културни организации
- локални власти и невладини организации
- компании и групи во заедницата
- автори, илустратори и преведувачи
Заедно создадоа илјадници можности за читателите – особено за младата публика – да се сретнат со автори, да откријат нови книги и да ја искусат литературата на директен и привлечен начин.
АКЦЕНТИ ОД ЦЕЛА ЕВРОПА
Низ целиот континент, организаторите создадоа инспиративни и често неочекувани литературни искуства. Од средби со автори, сесии за заедничко читање, забави за читање и литературни балови до креативни активности кои ја приближија литературата преку игра, како што се литературни „escape rooms“, игри и интерактивни работилници.
Read. For Real не беше само за активности за деца и млади. Многу настани ги вклучија и возрасните и повозрасните читатели и создадоа меѓугенерациски средби, зближувајќи ги луѓето да споделуваат книги и да разговараат за важни теми.
Костимиран бал со литературна тема во училиште во Полска
Активности за читање придружени со музика, во Бугарија
„Escape room“ со тема читање во Шпанија
ТУРНЕЈА НА ЕВРОПСКИ АВТОРИ
Еден од најважните делови на изданието за 2025 година беше Европската турнеја на автори, програма со клучни настани организирани од Националните центри низ земјите учеснички.
Како дел од иницијативата, автори патуваа меѓу земјите за да се сретнат со читателите и да учествуваат во специјални литературни настани. Овие средби и овозможија на публиката да открие гласови од различни литературни култури и да ја доживее европската литература од прва рака.
Авторката Уршула Млодницка од Полска во посета на Словачка
Авторот Бека Адамсвили од Грузија во посета на Хрватска
Авторката и илустраторка Анете Мелеце од Латвија во посета на Грција
Авторката Агата Лот-Игнациук од Полска во посета на Шпанија
Авторот Стефан Митиќ од Србија ја посети Црна Гора
Авторот Томс Брунстром од Данска ги посети Полска и Норвешка
ОТВОРАЊЕ НА ПРОСЛАВАТА ВО БРИСЕЛ
Изданието за 2025 година на #EuropeanAuthorsDay #ReadForReal беше инаугурирано во Брисел со тркалезна маса со европскиот комесар за култура.
Настанот собра претставници на европските институции, автори и културни организации за да разговараат за улогата на читањето и литературата во обликувањето на демократските и креативните општества.
„#EuropeanAuthorsDay #ReadForReal нè потсетува дека читањето е многу повеќе од активност за слободно време, тоа е камен-темелник на личниот развој, критичкото размислување и демократскиот живот. Преку оваа иницијатива, го славиме извонредното богатство и различност на европската литература и креативните умови што ја обликуваат.“ – Глен Микалеф, европски комесар за меѓугенерациска праведност, млади, култура и спорт
ЛОКАЛНА ПРОСЛАВА
Во Полска, официјалното започнување на прославите на Денот на европските автори #ReadForReal се одржа во Главната пошта во Варшава, зближувајќи ги авторите, илустраторите и читателите во уникатно заедничко искуство на литературата.
Изборот на локацијата ја одрази вклученоста на Полската пошта, која се приклучи на иницијативата и го промовираше читањето низ својата мрежа. Во текот на целиот период на прославата, активностите и пораките беа присутни во 2.000 пошти низ целата земја, допирајќи до локалните заедници во секојдневните простори.
Тоа беше моќен пример за духот на #ReadForReal – инспирирајќи ги организаторите, авторите и публиката да се здружат и да ја искусат литературата во живо.
РАБОТИЛНИЦИ #ReadForEurope
Во 2025 година, работилниците #ReadForEurope, како дел од проектот #EuropeanAuthorsDay, се одржаа во Полска, собирајќи експерти, организатори и партнери вклучени во промоцијата на читањето низ целиот континент. За време на дискусиите, учесниците дојдоа до заедничка визија за улогата на читањето во општеството: Европа каде читањето е природен дел од животот на секој човек.
Работилницата заврши со заедничко разбирање дека читањето треба да се препознае како суштински елемент на секојдневниот живот, образованието и демократската култура.
ГЛАСОВИ ОД ИНИЦИЈАТИВАТА
„Со охрабрување на луѓето, особено на младите читатели, да читаат вистински (#ReadForReal), ги зајакнуваме врските што ја обединуваат Европа преку заеднички приказни, идеи и јазици.“
– Глен Микалеф, европски комесар за меѓугенерациска праведност, млади, култура и спорт
„Исклучително сме им благодарни на сите прекрасни луѓе низ Европа кои одлучија да се приклучат на прославата, се регистрираа и организираа настани за Денот на европските автори #ReadForReal. Тие се вистински соавтори на овој неверојатен успех.“
– Марија Дескур, Фондација за универзално читање од Полска, лидер на конзорциумот што го води проектот.
РАСТЕЧКО ЕВРОПСКО ДВИЖЕЊЕ
Успехот на изданието во 2025 година го потврди силниот интерес за градење на европска мрежа која промовира читање и литературни средби.
Организаторите, авторите и институциите низ целиот континент придонесоа за заедничка прослава на литературата – покажувајќи колку моќно може да биде читањето кога заедниците се здружуваат.
ЗОШТО ЧИТАЊЕТО Е ВАЖНО
Читањето ги поврзува луѓето, културите и идеите низ Европа. Иницијативата #ReadForReal промовира директни средби меѓу авторите и читателите, помагајќи да се инспирираат нови генерации читатели.
ПОГЛЕД КОН ИДНИНАТА
Следното издание на #EuropeanAuthorsDay #ReadForReal ќе се одржи меѓу 11 ноември и 12 декември 2026 година, зближувајќи уште повеќе читатели, автори и организатори.
Дознај како да се приклучиш на претстојното издание и стани дел од европската прослава на читањето.
